Çekirdek egzersiz · 12'de 6
Niente
Evet / hayır, günde bir kez
"Hiçbir şey yapmamanın tatlılığı"
Aramızda kalsın, diğer egzersizlere söyleme ama, bu benim en sevdiğim egzersiz! İtalyanların dediği gibi, dolce far niente, yani hiçbir şey yapmamanın tatlılığının tadına hiç baktın mı? "Niente", yani "hiçbir şey" yapmadan etrafı, doğayı, evindeki eşyaları ya da yalnızca duvarı izlediğin bir egzersizin sana nasıl, ne şekilde yardım edebileceğini sorguluyor olabilirsin. Durmaksızın bir şeyler tüketen beynin, hiçbir şey yaptığı zaman, "default mode network" denilen, bir tür "varsayılan ağı moduna" giriyor. Spesifik olarak bir şeye odaklanmadığı, büyük resmi görüp de yarım kalan işlerin üzerine daha geniş bir perspektiften bakabildiği ve senden habersiz düşünüp çözüm üretebildiği, kendini regüle edip sakinleştirebildiği bir mod bu. Buna ayrıca "Duş Etkisi" ("The Shower Effect") diyorlar çünkü duşta, duş almaktan başka yapabileceğin hiçbir şey yok. Dolayısıyla beynin arka planda çalışıyor! Bu egzersiz, enteresan gelecek biliyorum ama, diğerleriyle kıyasladığım zaman benim enerjimi en çok arttıran, beni iyileştiren, hayatımı daha iyi bir noktaya getirmem için hırslandıran bir alıştırma.
"Hiçbir şey yapmak, imkansız olabilir mi?"
Bu egzersizden hemen önce bazen vücut tarama ve chill egzersizlerimi de yapıyorum ki hiçbir şey yaparken negatif düşünce batağına girme olasılığım azalsın; daha pozitif, güneşte besin üreten bir bitki gibi sakince vitamin sentezleme şansım artsın. Çünkü hiçbir şey yapmak, evet, gerçekten de imkansıza yakın. Hele ki tüm gıdaların işlenmiş şekerle ve sentetik kimyasallarla dolduğu; ellerden enerji içeceklerinin, gözlerden sosyal medyanın düşmediği bu devirde bir banka oturup da akıp giden bulutları, göl yüzeyine dokunmak üzere olan salkım ağacının rüzgarda sallanan dallarını izlemek, telefona bakmadan, müzik dinlemeden, biriyle konuşmadan... İmkansız olabilir mi? Klinik olarak dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu almış veya yukarıda yazdığım gibi beslenen birisi için, evet, olabilir. Ama eğer zihnin, birkaç saniyenin ardından, masasındaki tüm karışıklığı toplamış, tüm belgeleri dolaplara yerleştirmiş ve şirket otobüsünün gelip onu eve götürmesini huzurla bekleyen bir memur gibi huzurlu hissetmeye başladıysa, demek ki bir şeyler işe yarıyor demektir.
Araştırma
Araştırma: Niente
Varsayılan mod ağı, zihnin gezinmesi, duş etkisi ve insanların hiçbir şey yapmamayı ne kadar zor bulduğu.
Bu notlar yazarın kendi okumaları için bir başlangıç noktasıdır; hiçbiri tıbbi tavsiye değildir.
"Default mode network" (varsayılan mod ağı) beyin görüntülemeden gelen gerçek bir terim: insan bir görevle uğraşmazken daha etkin hale gelen, dikkat dışarı yöneldiğinde sessizleşen bir bölgeler kümesi (Raichle ve arkadaşları 2001). Zihnin gezinmesine izin vermenin iyi gelip gelmediği neyi ölçtüğüne bağlı. Gün boyunca insanların telefonlarına bildirim gönderen büyük bir çalışma, gezinen bir zihnin genellikle daha az mutlu bir anla birlikte gittiğini buldu (Killingsworth ve Gilbert 2010); yaratıcı problemler üzerine bir deney ise zorlayıcı olmayan bir görevin, yani duşun laboratuvar halinin, insanların geri döndüğünde getirdiği fikirleri iyileştirdiğini buldu (Baird ve arkadaşları 2012); yazarın anlattığı "duş etkisi" bu. Aynı ağ üzerine bir derleme, dinlenmenin tembellik olmadığını savunuyor: beyin onu hafıza için, durum değerlendirmesi için, kendini ve başkalarını düşünmek için kullanıyor (Immordino-Yang, Christodoulou ve Singh 2012). Yazarın hiçbir şey yapmanın neredeyse imkansız olduğu şüphesinin arkasında da veri var: bir dizi çalışmada pek çok insan 6 ila 15 dakika düşünceleriyle baş başa bırakılmaktan hoşlanmadı ve bir kısmı, yapacak hiçbir şey olmadan oturmaktansa kendine hafif bir elektrik şoku vermeyi seçti (Wilson ve arkadaşları 2014).
Kaynaklar
- Raichle, M. E. ve arkadaşları (2001). A default mode of brain function. Proceedings of the National Academy of Sciences.
- Killingsworth, M. A. ve Gilbert, D. T. (2010). A wandering mind is an unhappy mind. Science.
- Baird, B. ve arkadaşları (2012). Inspired by distraction: Mind wandering facilitates creative incubation. Psychological Science.
- Immordino-Yang, M. H., Christodoulou, J. A. ve Singh, V. (2012). Rest is not idleness: Implications of the brain's default mode for human development and education. Perspectives on Psychological Science.
- Wilson, T. D. ve arkadaşları (2014). Just think: The challenges of the disengaged mind. Science.
Notlara son dokunuş: 16 Ekim 2026