← Tüm egzersizler

Çekirdek egzersiz · 12'de 7

5 Duyu

Evet / hayır, günde bir kez

"5 Duyu Koleksiyonu"

Mutfaktan elimde kahveyle dönerken, kendimi köşeye sıkıştırıp "Artık bu işi almak zorundasın!" diye hırpalamıştım. Üç dakika sonra gireceğim iş görüşmesinin hem maddi hem de manevi açıdan hayat memat meselesi olması, vücudumdaki tüm sinir uçlarını bardaktan boşalırcasına kaygıya boğmuştu. Bilgisayar başına geldim, kahve bardağımı masaya koydum ve koltuğu kenara çekip oturmaya yeltendim ama pencere tarafında gözüme bir hareketlilik takıldı. Bir saksağan, ağacın en tepesine konmuş, rüzgarda sağa sola eğilip bükülen dala rağmen sükûnet içinde etrafı izliyor, arada bir benim olduğum tarafa, gözlerimin içine içine bakıyordu. O siyah beyaz, pelüş oyuncak gibi yumuşacık görünen gövdesine kitlenmişti gözlerim. Bir süre daha bakıştıktan sonra havalandı, gözden kaybolurken o büyüleyici yeşil-lacivert tüylerini seyrettim ardından. Aldığım kahve kokusu beni masama döndürdü. Usulca oturdum, bardağı tuttum, sıcaklığını hissettim. Gözlerimi kapayıp etrafı dinledim; bir kurye motoru vızıldayıp uzaklaştı. Ağzımda kahvenin buruk ama dostane tadı vardı. Beynimin içinde bir kement gibi çılgınca etrafa salladığım, zihnimin duvarlarına zarar veren o ağır, kaygı zinciri kırılmıştı. Yalnızca bir canlı, bir beden olarak o anda var olmuştum. İş görüşmesinin o yoğun kasveti yerini nispeten daha ferah bir "Hayırlısı be..." fısıltısına bırakmıştı. Bu zihinsel ve ruhsal "öncesi ve sonrası" değişimim beni o kadar etkilemişti ki, o günden itibaren her gün, gün içinde en az bir kere 5 duyuma odaklanıp o günden kısa enstantaneler toplayıp koleksiyonuma katmaya başladım. Bu, bazen bomboş bir duvarın krem rengi dokusu oldu; bazense belimdeki ince bir ağrı. O his, o duygu ne olursa olsun onu görüp, attım kumbarama. Bu birikimlerimin beni bir şekilde regüle edip zihnimdeki sisi aldığını fark etmem, "5 Duyu" egzersizlerimin doğmasına sebep oldu.

PS: İşi alamadım.

Araştırma

Araştırma: 5 Duyu

Şimdiki ana dikkat, bir saksağanın yorgun bir zihne yaptığı ve bir beceri olarak tadını çıkarma.

Bu notlar yazarın kendi okumaları için bir başlangıç noktasıdır; hiçbiri tıbbi tavsiye değildir.

Bu egzersiz, araştırmacıların şimdiki ana dikkat dediği şeyin ve topraklamanın (grounding) bir biçimi. Kafandaki hikayeye değil şu an olup bitene dikkat etmek, Brown ve Ryan'ın (2003) kurduğu farkındalık ölçeğinin çekirdeği; bu ölçekte yüksek puan alanlar daha iyi ruh hali ve daha az kaygı bildiriyor. Saksağan tesadüf değil: dikkat yenilenmesi kuramı, doğal manzaraların "yumuşak" türden bir dikkat çektiğini ve bunun çaba gerektiren türün toparlanmasına izin verdiğini söylüyor (Kaplan 1995); bir deney, parkta yürüyüşün, hatta yalnızca doğa fotoğraflarına bakmanın, dikkat testlerindeki performansı şehir sokaklarında yürümekten daha çok iyileştirdiğini buldu (Berman, Jonides ve Kaplan 2008). İyi anları bilerek biriktirmek, tadını çıkarma (savoring) literatürünün çalıştığı şey; Bryant ve Veroff (2007), hoş duyusal deneyimi fark edip ona tutunmayı pratik edilebilir bir beceri olarak anlatıyor.

Kaynaklar

  • Brown, K. W. ve Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology.
  • Kaplan, S. (1995). The restorative benefits of nature: Toward an integrative framework. Journal of Environmental Psychology.
  • Berman, M. G., Jonides, J. ve Kaplan, S. (2008). The cognitive benefits of interacting with nature. Psychological Science.
  • Bryant, F. B. ve Veroff, J. (2007). Savoring: A New Model of Positive Experience. Lawrence Erlbaum Associates.

Notlara son dokunuş: 16 Ekim 2026

Araştırma notları nasıl derecelendiriliyor →